السيد مرتضى العسكري ( مترجم : زنجانى ، سردارنيا )

51

عبد الله بن سبأ وأساطير أخرى ( عبد الله بن سبأ و ديگر افسانه هاى تاريخى ) ( فارسى )

نيافزوده است . 4 . ابن كثير ابن كثير متوفّآى 774 ه - . ق . نيز اين داستان را در جلد هفتم تاريخ خود « البداية و انهاية » از طبرى نقل كرده و مىگويد : « سيف بن عمر گفته است : علّت شورش احزاب بر عثمان اين بود كه مردى يهودى به نام عبدالله بن سبأ ظاهراً اسلام آورده و به مصر رفت و از پيش خود سخنان و تعاليمى ساخته ، به مردم آن شهر آموخت . . . » . سپس داستان‌هاى ابن سبا را با تمام خصوصيّات‌اش تا صفحهء 246 نقل مىكند و سپس مىگويد : « اين است خلاصهء آن چه ابو جعفر بن جرير طبرى ( رحمه الله ) نقل كرده » . پس معلوم مىشود كه او نيز داستان‌هاى مذكور را از « تاريخ طبرى » گرفته و نقل كرده است . 5 . ابن خلدون عبدالرّحمن بن محمّد بن خلدون ، در تاريخ خود به نام « المبتداء والخبر » ، نيز همين راهى را كه ابن اثير و ابن كثير پيموده‌اند ، طى كرده و برخى از داستان‌هاى عبدالله بن سبأ را نقل كرده است . او پس از نقل وقايع جنگ جمل ، در ( ج 2 ، ص 425 ) كتاب‌اش مىگويد : « اين است واقعهء جنگ جمل كه به طور اختصار از كتاب ابو جعفر طبرى آورديم ، و اعتماد به طبرى از آن جهت است كه وى مورد وثوق بوده و كتاب‌اش از آن چه در كتاب‌هاى ابن قتيبه و مورّخين ديگر وجود دارد در سلامت است . . . » و در صفحهء ( 457 ) گويد : « آنچه در اين كتاب ، در موضوع خلافت اسلامى ، قصهء مرتدّين ، و فتوحات و جنگ‌ها ، و پس از آن اتّفاق مسلمانان و اجتماع‌شان ( مقصودش صلح امام حسن ( ع ) با معاويه است ) آورده‌ام ، همه را به اختصار از تاريخ بزرگ امام ابو جعفر طبرى آورده‌ام ، چون اين